Tìm Pháp Ÿ ñâu?

Theo PhÆt H†c TØ ñi‹n thì danh tØ Pháp có rÃt nhiŠu nghïa, mà r¶ng nhÃt và bao trùm nhÃt là ÇÎnh nghïa: "QuÏ sinh vÆt giäi, nhÆm trì t¿ tánh" dÎch nghïa là nh»ng hình dáng cÃu tåo, giäi thích rõ m¶t vÆt, n¡m gi» t¿ tánh cûa nó, không cho lÀm lÅn v§i vÆt khác. Theo ÇÎnh nghïa này thì Pháp là tÃt cä m†i s¿ vÆt ª trên th‰ gian, dù có hình dáng hay không có hình dáng, dù có thÆt hay tܪng tÜ®ng, ngÜ©i, thú, cây cÕ cÛng ÇŠu là Pháp, Luân HÒi Nhân Quä cÛng là Pháp, TÜ Tܪng, Hành ñ¶ng cÛng là Pháp. NhÜng theo ÇÎnh nghïa ÇÜ®c dùng nhiŠu nhÃt, dÍ hi‹u nhÃt, thì Pháp là nh»ng l©i PhÆt dåy các ÇŒ tº, sau Çó ÇÜ®c ghi chép b¢ng ch» cûa ngÜ©i Ç©i, g†i là Kinh, LuÆt. Còn LuÆn là nh»ng l©i bàn cûa các vÎ ñåi BÒ Tát, ÇŒ tº PhÆt làm sáng tÕ thêm nh»ng l©i PhÆt dåy. Kinh, LuÆt và LuÆn ÇÜ®c g†i là Tam Tång Pháp Bäo.

VÆy câu hÕi: "Tìm Pháp ª Çâu?" thoåt nghe thÆt dÍ trä l©i: Tìm Pháp trong các cuÓn kinh PhÆt, trong Tam Tång Pháp Bäo, mà kinh PhÆt thì nhiŠu l¡m, dÍ tìm. C٠ljn các chùa, thÜ viŒn, các nhà PhÆt tº thì thÃy ngay. Câu này thÆt ra chÌ Çúng m¶t phÀn thôi, Çó là vŠ m¥t S¿, còn thi‰u m¥t Lš n»a. NgÜ©i xÜa Çã dåy: "ñ†c Kinh cÀu Lš"; khi džc kinh ÇØng džc nhÜ con vËt, ch£ng hi‹u gì cä, ÇØng džc cho lÃy lŒ ho¥c Ç‹ ngÜ©i khác kính n‹, mà còn phäi tìm ra nghïa lš câu Kinh, Lš Çây là nghïa Än, nghïa bóng, ch» không phäi nghïa Çen, ch» Çâu nghïa Çó.

CuÓn Kinh PhÆt nào cÛng quš báu cÛng dåy chúng sinh ÇÜ©ng lÓi tu hành Ç‹ ÇÜ®c thoát kh°, ÇÜ®c vui, ÇÜ®c giác ng¶ và giäi thoát, ra khÕi vùng luân hÒi trong ba cõi, sáu ÇÜ©ng. Vì vÆy, các ÇŒ tº PhÆt, sau khi quy y PhÆt rÒi, thì phäi quy y Pháp là tuân theo l©i dåy cûa PhÆt, hi‹u rõ và th¿c hành nh»ng l©i PhÆt dåy, sÓng theo Pháp, hòa mình trong Pháp, nhÆp làm m¶t v§i Pháp.

TÃt cä m†i s¿ vÆt ÇŠu có hình tܧng riêng biŒt, nhÜng ÇŠu chung m¶t bän th‹, Çó là Pháp Tánh. Nh»ng ai thâm nhÆp ÇÜ®c bän th‹ Ãy, thÃu hi‹u Pháp Tánh thì Çåt ljn S¿ ThÆt, chÙng ng¶ Chân Lš. Pháp Tánh Çó không hình, không tܧng, chÌ bàng båc trong không gian và th©i gian, và ÇÜ®c th‹ hiŒn qua các luÆt thiên nhiên nhÜ Luân HÒi, Nhân Quä, Duyên Khªi. Nh»ng ai thuÆn v§i thiên nhiên, sÓng v§i luÆt thiên nhiên, và nhÃt là không làm trái v§i luÆt Çó thì ÇÜ®c coi là ngÜ©i th¿c hành Chánh Pháp; còn nh»ng ai không tuân theo Chánh Pháp mà sÓng ngÜ®c v§i luÆt PhÆt, luÆt thiên nhiên thì ngÜ©i Çó th¿c hành Tà Pháp. N‰u Çã bi‰t cùng chung m¶t bän th‹, m¶t nguÒn gÓc, thì tÃt cä chúng sinh ÇŠu có liên hŒ v§i nhau, tÃt nhiên phäi yêu thÜÖng lÅn nhau, hòa thuÆn v§i nhau, dìu bܧc nhau ti‰n ljn ch‡ sáng suÓt an vui, không còn chia rë hÆn thù, tÃt cä ÇÜ®c ví nhÜ con m¶t nhà, chim m¶t t°.

Trܧc khi nhÆp Ni‰t Bàn, PhÆt có cæn d¥n các ÇŒ tº cÙ theo Chánh Pháp mà tu thì cÛng nhÜ PhÆt còn tåi th‰. NhÜng trong kinh Çi‹n ñåi ThØa PhÆt giáo có câu: "Chánh Pháp còn phäi bÕ huÓng chi Tà Pháp." NhÜ vÆy có mâu thuÄn không? Tà Pháp thì dï nhiên phäi bÕ rÒi, nhÜng Chánh Pháp sao cÛng phäi bÕ? ñây là l©i PhÆt dåy các ñåi ñŒ Tº, nh»ng vÎ Çã dày công tu hành, chÙng quä, ÇØng chÃp nê vào danh tØ, ngôn ng», ôm ch¥t nh»ng gì Çã có, mà còn phäi vÜÖn lên n»a, vÜ®t qua nh»ng danh tØ, ngôn ng» là nh»ng ܧc lŒ tÜÖng ÇÓi Ç‹ Çåt ljn ch‡ tuyŒt ÇÓi, mà danh tØ ngôn ng» không sao diÍn tä n°i. Chánh Pháp ÇÜ®c ví nhÜ chi‰c bè ÇÜa ngÜ©i qua sông, rÃt quš báu và h»u ích, nhÜng qua sông rÒi thì không cÀn dùng ljn bè n»a; n‰u cÙ ôm bè theo thì së trª ngåi cho viŒc Çi ÇÜ©ng. NgÜ©i tu theo tinh thÀn ñåi ThØa luôn luôn cÓ g¡ng vÜ®t qua ngôn ng», væn t¿ Ç‹ Çåt t§i lš "KHÔNG", t§i ch‡ nhiŒm mÀu cûa Trí TuŒ Bát Nhã, Çó là phÜÖng pháp cûa các ThiŠn sÜ "BÃt lÆp væn t¿, giáo ngoåi biŒt truyŠn, dï tâm Ãn tâm...".

ñó cÛng là diŒu nghïa cûa câu "Y kinh giäi nghïa, tam th‰ PhÆt oan". N‰u y nhÜ kinh, ch» Çâu nghïa Çó mà giäng giäi š nghïa thì oan cho ba Ç©i chÜ PhÆt, vì nh»ng bài kinh, nh»ng câu chuyŒn chÌ là nghïa Çen, là nh»ng t› dø (Paraboles) dÅn d¡t ljn nh»ng nghïa bóng Än Ç¢ng sau, Çó m§i là Chân lš mà chÜ PhÆt muÓn ÇŠ cÆp ljn. CÛng nhÜ chúng ta thÜ©ng ÇÜ®c džc các câu chuyŒn c° tích ho¥c ngø ngôn cûa La Fontaine, n‰u cÙ chÃp nhÆn con cáo và con quå bi‰t nói, con rùa chåy nhanh hÖn con thÕ... thì thÆt là Ãu trï và không có l®i bao nhiêu. NhÜng n‰u suy ra nh»ng bài luân lš Än sau nh»ng câu chuyŒn ngø ngôn, rÒi th¿c hành bài luân lš Çó, thì ch¡c ch¡n ÇÜ®c l®i ích rÃt nhiŠu.

Trong truyŒn Tây Du, có ti‹u thuy‰t hóa s¿ tích ngài HuyŠn Trang sang Tây Trúc thÌnh kinh, bÎ ngài A Nan ÇÜa cho nh»ng b¶ kinh không có ch» (Kinh Vô T¿), sau phäi xin Ç°i lÃy nh»ng b¶ kinh có ch». Kinh Vô T¿ chính là S¿ ThÆt tuyŒt ÇÓi mà không ngôn ng», væn t¿ nào có th‹ diÍn tä n°i, Çó m§i là chân lš vÜ®t qua ra ngoài vòng tÜÖng ÇÓi và phân biŒt. ñÃy m§i chính là Chánh Pháp mà ngài Duy Ma CÆt l¥ng thinh, ngài Ca Di‰p mÌm cÜ©i, ngài ñåt Ma quay vào vách chín næm không nói. Chánh Pháp này chÌ có th‹ dùng Tâm mà chÙng, dùng Tánh mà nhÆp, chÙ không th‹ dùng væn chÜÖng, ch» nghïa mà diÍn tä, trình bày. NhÜng ÇÓi v§i chúng sinh còn mê mu¶i, có m¡t nhÜ mù, có tai nhÜ Çi‰c, thì chÜ PhÆt phÜÖng tiŒn dùng l©i nói và danh tØ Ç‹ giäng giäi, mª r¶ng và chÌ bày (Khai, ThÎ) cho chúng sinh thÃu hi‹u sâu vào (Ng¶, NhÆp) Chân Lš; vì vÆy cho nên ngài HuyŠn Trang phäi thÌnh kinh có ch» Ç‹ Çem vŠ truyŠn bá tåi Trung QuÓc.

Tøng džc kinh PhÆt cÀn phäi vÜ®t qua nghïa Çen, bÕ qua danh tØ tÀm thÜ©ng Ç‹ thâm nhÆp nghïa bóng, tìm ra S¿ ThÆt Än náu bên trong, rÒi Çem ra th¿c hành, thuÆn theo l©i PhÆt dåy, hòa h®p v§i luÆt thiên nhiên, quên mình, l®i ngÜ©i, t¿ giác giác tha, thì Çó là ngÜ©i Çã tìm ra Pháp và sÓng v§i Pháp.

VÆy trª låi câu hÕi "Tìm Pháp ª Çâu?", chúng ta có th‹ tìm ra Chánh Pháp cûa PhÆt, nghïa là Chân Lš, ª kh¡p m†i nÖi, chÙ không b¡t bu¶c chÌ tìm trong kinh Çi‹n, LuÆt thiên nhiên Çã có tØ vô thûy, dù PhÆt ra Ç©i hay không thì luÆt vÅn có, vô thÜ©ng vÅn hi‹n nhiên, nhân quä vÅn rõ ràng. Trong th©i kÿ không có PhÆt ra Ç©i, nh»ng ai thÃy lá røng hoa rÖi mà suy gÅm ra lë vô thÜ©ng, theo Çó mà tu hành giác ng¶ thì ÇÜ®c g†i là ñ¶c Giác PhÆt, nh»ng vÎ Çó tìm ra Chánh Pháp, m¥c dù không ÇÜ®c nghe l©i PhÆt dåy. NhÜ vÆy thì Chánh Pháp s¤n có tØ ngàn xÜa, lá røng hoa tàn, træng tròn rÒi khuy‰t, lºa cháy, nܧc trôi, sinh lão bŒnh tº, h®p rÒi låi tan... tÃt cä ÇŠu là nh»ng hình tܧng cûa luÆt hiên nhiên, cûa Pháp.Tìm ra Pháp rÒi thì phäi sÓng theo Pháp, nghïa là phäi tu, phäi sºa sao cho thuÆn v§i Pháp, tØ l©i nói ljn viŒc làm ÇŠu Çúng v§i Chân Lš, h®p v§i bän th‹ cûa muôn loài, thì ch¡c ch¡n së ÇÜ®c giác ng¶ và giäi thoát.

oOo

Ghi chú:
(1) Trích: Minh Tâm, "Tìm PhÆt Ÿ ñâu?", NXB Væn NghŒ, California, Hoa Kÿ
(2) Chân thành cäm tå anh NguyÍn Quang Trung Çã có thiŒn tâm Çánh máy låi bài nÀy.