Evenals Engeland en de Vereenigde Staten heeft ook Nederland een afzonderlijken Marine Luchtvaartdienst. Tijdens den oorlog heeft ook de Marine Luchtvaart Dienst zware verliezen geleden en veel van zijn personeel en materieel verloren.

Direct na de capitulatie werden in Australië en Ceylon de eerste maatregelen getroffen tot het opzetten van een.nieuwe organisatie, die een terugkeer naar Indië moest helpen mogelijk maken.

Leerlingvliegers, die tijdig uit Indie naar Australië waren gezonden, werden naar, Amerika gedirigeerd, waar hun opleiding met spoed werd voltooid.

De vliegtuigen van den Marine Luchtvaart Dienst zijn een groot deel bemand met deze jonge vliegers. De kern van het vliegend en technisch personeel, wordt gevormd door hen, die reeds in den strijd om Nederlandsch-Indië, hun sporen hebben verdiend.

Op 7 december 1941 deed Japan een verraderlijken aanval op Amerikaansche en Engelsche en Hollandsche bezittingen en verkreeg op oneervolle wijze de oppermacht ter zee en in de lucht in het Verre Oosten. Tegen den zwarten achtergrond van deze eerste oorlogsdagen, dienen wij den opbouw te zien van den Marine Luchtvaartdienst, die direct na de capitulatie alle krachten in het werk stelde, zijn. aandeel te leveren in den strijd tegen Japan.

Op Ceylon werd een Marine basisgesticht waar met Catalina vliegbooten en amphibies een begin werd gemaakt en spoedig waren Nederlandsche vliegtuigen, met het rood, wit en blauw op hun Vleugels, weer in de lucht, op verkenning of op zoek, naar vijandelijke onderzeebooten..

Spoedig kwamen daar nog enkele Liberators, zware 4 motorige bommenwerpers bij, die op de Cocos-eilanden gestationeerd werden.

Hoe groot het arbeidsveld van den M.L.D. was, blijkt wel uit het feit, dat het gebied dat door vliegtuigen van den Marine Luchtvaart Dienst doorkruist moest worden; ongeveer zo groot is, als het werelddeel Europa.

De taak van den M.L.D. was in vele opzichten van verkennenden aard. Te dien einde was een net van steunpun. ten van Sabang tot Merauke over den geheelen Archipel:gespreid. De hoofdbasis van het 321 Squadron (Dutch)

was Ceylon. Detachementen waren gevestigd op: Masirah, Sokotra , in de Arabische golf, op de Maladiven in den Indischen Oceaan ,Calcutta, Karatschi, Bombay, Madras, Madagaskar, Mombassa, Durban en Kaapstad. Daartusschen liepen de aderen en slagaderen van de scheepvaart, die voorzien moesten in de oorlogsbehoeften der GealIleerde strijdkrachten.

Hoewel het Catalinavliegtuig een voor zijn tijd groote actieradius heeft, is het langzaam en zwak bewapend en daardoor uiterst kwetsbaar voor vijandelijke jagers.

Het doen van bomaanvallen is mogelijk, maar zij waren daarvoor zeker niet in de eerste plaats ontworpen

Niettemin heeft de Marine Luchtvaart Dienst met deze vliegtuigen, die ook door onze bondgenooten in de Z.W.-Pacific werden gebruikt, wonderen.verricht. 'Hun operaties kenmerkten zich onveranderlijk door ontbreken van jagerbescherming . Zij bewaakten convooien, niet alleen tegen luchtaanvallen, maar speurden tevens naar onderzeebooten, die zich daar in de buurt van dergelijke convooien mochten ophouden.

Zij verkenden het water voor het convooi eni speurden naar mijnen, vijandelijke eenheden en schepen.

Vaak heeft men in oorlogsberichten kunnen lezen, dat in verband met ongunstige weersomstandigheden en slecht zicht, het luchtwapen niet in actie kon komen. Dit gold echter nooit voor een patroullievlucht van den Marine Luchtvaart Dienst. Want goed of slecht weer, de verkenningsvliegtuigen van den M.L.D. móésten vliegen!

De jacht op vijandelijke schepen of het leggen van mijnen, was maar een klein deel van de vele werkzaamheden van den Marine Luchtvaart Dienst.

Ergens op honderd mijl uit de kust is een schip op een mijn geloopen of getorpedeerd. Ma rine instanties vangen de S.O.S.-seinen op, die worden doorgegeven aan den Vliegdienst en onmiddeilijk spoeden zich schepen en vliegtuigen naar de plaats ter hulpverleening.

De ervaringen, door onze vliegers opgedaan, bij de exploratie van Nieuw-Guinea, waarmede in 1936 een aanvang werd gemaakt en een gebied omvat van 10 miljoen hectaren (ca. 3 maal zoo groot als Nederland) zijn van groot nut geweest, voor den strijd van Mac Arthur tegen de Jappen, in dit onherbergzame gebied.

Het ravitailleeren van troepen en afdeelingen. van den Geheimen Inlichtingen Dienst in het hartje van donker Nieuw-Guinea, had door het avontuurlijke en gevaarlijke element voor de Hollanders een speciale bekoring. Het

zoeken naar een betrekkelijk klein gebied, meestal omringd door hooge bergen, in deze ondoordringbare wildernis, is vrijwel onbegonnen werk, wanneer men niet. bekend is met dit terrein.

Van alles werd op deze tochten meegenomen en aan parachutes afgeworpen, tot zelfs levend vee, zooals geiten, schapen en kippen.

De strijd in de Pacifie heeft een nauwe samenwerking tusschen de Militaire Luchtvaart en de M.L.D. in de hand gewerkt. Zoowel het K.N.I.L., waaronder het luchtwapen resorteede als de MLD werden voor hun onvolprezen optreden, door H. M. de Koningin beloond met de Militaire Willems Orde.

Mede door het optreden van de Nederlandsche Luchtmacht, bleef Australië gespaard voor een Japansche invasie.

Het beeld dat wij hierboven trachten te geven van de MLD in oorlogstijd, moet in dit korte bestek helaas nog zeer onvolledig en onbevredigend blijven.

Gaandeweg werd de eene eilandengroep na de andere heroverd in samenenwerking met onze bondgenooten.,

Onze, in Amerika opgeleide vliegers vochten op alle fronten in de Pacific en boven de Salomons eilanden, boven Nieuw-Guinea, Timor en de andere eilanden van den Indischen Archipel en vertolkten Nederland's vastberaden wil om de Indische volken en onze landgenooten te bevrijden van het juk van een barbaarschen vijand.

Uit de Wapenbroeders van 1946 gehaald bij het IMH.