GIOÙ CAÂY TRUÙT LAÙ


(Truyeân Kieàu - Nguyeãn Du) 

               Tröôùc laàu Ngöng Bích khoùa xuaân,
               Veû non xa taám traêng gaàn ôû chung.
       1035. Boán beà baùt ngaùt xa troâng,
               Caùt vaøng coàn noï, buïi hoàng daëm kia.
               Beõ baøng maây sôùm ñeøn khuya,
               Nöûa tình, nöûa caûnh nhö chia taám loøng.
               Töôûng ngöôøi döôùi nguyeât cheùn ñoàng,
      1040. Tin söông luoáng nhöõng raøy troâng mai chôø.
               Beân trôøi goùc beâ? bô vô,
               Taám son goât röûa bao giôø cho phai.
               Xoùt ngöôøi töïa cöûa hoâm mai,
               Quaït noàng aáp laïnh, nhöõng ai ñoù giôø ?
       1045. Saân Lai caùch maáy naéng möa,
               Coù khi goác töû ñaõ vöøa ngöôøi oâm ?
               Buoàn troâng cöûa beâ? chieàu hoâm,
               Thuyeàn ai thaáp thoaùng caùnh buoàm xa xa ?
               Buoàn troâng ngoïn nöôùc môùi sa,
      1050. Hoa troâi man maùc, bieát laø veà ñaâu ?
               Buoàn troâng noâi coû daøu daøu,
               Chaân maây maët ñaát moât maøu xanh xanh.
               Buoàn troâng gioù cuoán maët dueành,
               AÀm aàm tieáng soùng keâu quanh gheá ngoài.
      1055. Chung quanh nhöõng nöôùc non ngöôøi,
               Ñau loøng löu laïc, neân vaøi boán caâu.
               Ngaâm nguøi ruõ böôùc reøm chaâu,
               Caùch töôøng, nghe coù tieáng ñaâu hoïa vaàn.
               Moât chaøng vöøa traïc thanh xuaân,
      1060. Hình dung chaûi chuoát, aùo khaên dòu daøng.
               Nghó raèng cuõng maïch thö höông,
               Hoûi ra môùi bieát raèng chaøng Sôû Khanh.
               Boùng nga thaáp thoaùng döôùi maønh,
               Troâng chaøng, naøng cuõng ra tình ñeo ñai.
       1065. "Than oâi ! saéc nöôùc höông trôøi,
               "Tieác cho ñaâu boãng laïc loaøi ñeán ñaây ?
               "Giaù ñaønh trong nguyeât treân maây,
               "Hoa sao, hoa kheùo ñoïa ñaøy baáy hoa ?
               "Noâ?i gan rieâng giaân trôøi giaø,
      1070. "Loøng naøy ai toû cho ta, hôõi loøng ?
               "Thuyeàn quyeân ví bieát anh huøng,
               "Ra tay thaùo cuõi, soâ? loàng nhö chôi !"
               Song thu ñaõ kheùp caùnh ngoaøi,
               Tai coøn ñoàng voïng maáy lôøi saét ñanh.
       1075. Nghó ngöôøi thoâi laïi nghó mình,
               Caùm loøng chua xoùt, nhaït tình chô vô.
               Nhöõng laø laàn löõa naéng möa,
               Kieáp phong traàn bieát bao giôø laø thoâi ?
               Ñaùnh lieàu nhaén moât hai lôøi,
       1080. Nhôø tay teá ñoâ vôùt ngöôøi traàm luaân.
               Maûnh tieân keâ? heát xa gaàn,
               Noãi nhaø baùo ñaùp, noãi thaân laïc loaøò
               Tan söông vöøa raïng ngaøy mai,
               Tieân hoàng naøng môùi nhaén lôøi göûi sang.
      1085. Trôøi taây laõng ñaõng boùng vaøng,
               Phuùc thö ñaõ thaáy tin chaøng ñeán nôi.
               Môû xem moât böùc tieân mai,
               Raønh raønh "tích vieât" coù hai chöõ ñeà.
               Laáy trong yù töù maø suy:
     1090. "Ngaøy hai möôi moát, tuaát thì phaûi chaêng ?"
               Chim hoâm thoi thoùt veà röøng,
               Giaù traø mi ñaõ ngaâm traêng nöûa vaønh.
               Töôøng ñoâng lay ñoâng boùng caønh,
               Reõ song, ñaõ thaáy Sôû Khanh leûn vaøoï
       1095. Söôïng suøng ñaùnh daïn ra chaøo,
               Laïy thoâi, naøng môùi ræ trao aân caàn.
               Raèng: "Toâi beøo boït chuùt thaân,
               "Laïc ñaøn mang laáy nôï naàn yeán anh.
               "Daùm nhôø coát nhuïc töû sinh,
      1100. "Coøn nhieàu keát coû ngaâm vaønh veà sau !"
               Laëng ngoài, laâ?m nhaâ?m gaât ñaàu:
               "Ta ñaây phaûi möôïn ai ñaâu maø raèng !
               "Naøng ñaø bieát ñeán ta chaêng,
               "Beâ? traàm luaân, laáp cho baèng môùi thoâi !"
       1105. Naøng raèng: "Muoân söï ôn ngöôøi,
               "Theá' naøo xin quyeát moât baøi cho xong."
               Raèng: "Ta coù ngöïa truy phong,
               "Coù teân döôùi tröôùng, voán doøng kieân nhi.
               "Thöøa cô leûn böôùc ra ñi,
       1110. "Ba möôi saùu chöôùc, chöôùc gì laø hôn.
               "Duø khi gioù keùp, möa ñôn,
               "Coù ta ñaây cuõng chaúng can côù gì !"
               Nghe lôøi naøng ñaõ sinh nghi,
               Song ñaø quaù ñoãi, quaûn gì ñöôïc thaân.
      1115. Cuõng lieàu nhaém maét ñöa chaân,
               Maø xem con Taïo xoay vaàn ñeán ñaâu !
               Cuøng nhau leûn böôùc xuoáng laàu,
               Song song ngöïa tröôùc, ngöïa sau moât ñoaøn.
               Ñeâm thu khaéc laâu canh taøn,
       1120. Gioù caây truùt laù, traêng ngaøn ngaâm göông.
               Loái moøn coû nhôït maøu söông,
               Loøng queâ ñi moât böôùc ñöôøng, moât ñau.
               Tieáng gaø xao xaùc gaùy mau,
               Tieáng ngöôøi ñaâu ñaõ maùi sau daây daøng.
       1125. Naøng coøn thoâ?n thöùc gan vaøng,
               Sôû Khanh ñaõ reõ daây cöông loái naøo !
               Moât mình khoân bieát laøm sao,
               Daëm röøng böôùc thaáp, böôùc cao haõi huøng.
               Hoùa nhi thaât coù nôõ loøng,
      1130. Laøm chi giaøy tía, voø hoàng, laém nau !
               Moât ñoaøn ñoâ? ñeán tröôùc sau,
               Vuoát ñaâu xuoáng ñaát, caùnh ñaâu leân trôøi.


| TRUYEÂN KIEÂÀU