OAN KHOÁC VÌ TA


(Truyeân Kieàu - Nguyeãn Du) 

               Coâng tö ñoâi leõ ñeàu xong, 
      1380. Goùt tieân phuùt ñaõ thoaùt voøng traàn ai. 
               Moât nhaø sum hoïp truùc mai, 
               Caøng saâu nghóa beâ? caøng daøi tình soâng. 
               Höông caøng ñöôïm löûa caøng noàng, 
               Caøng soâi veû ngoïc caøng loàng maøu sen. 
      1385. Nöûa naêm hôi tieáng vöøa quen, 
               Saân ngoâ caønh bieác ñaõ chen laù vaøng. 
               Giaâu thu vöøa naûy gioø söông, 
               Goái yeân ñaõ thaáy xuaân ñöôøng ñeán nôi. 
               Phong loâi noâ?i traân bôøi bôøi, 
      1390. Naëng loøng aêm aép tính baøi phaân chia. 
               Quyeát ngay bieân baïch moât beà, 
               Daïy cho maù phaán laïi veà laàu xanh. 
               Thaáy lôøi nghieâm huaán raønh raønh, 
               Ñaùnh lieàu sinh môùi laáy tình naøi keâu. 
      1395. Raèng:"Con bieát toâi ñaõ nhieàu, 
               "Daãu raèng saám seùt buùa rìu cuõng cam. 
               "Troùt vì tay ñaõ nhuùng chaøm, 
               "Daïi roài coøn bieát khoân laøm sao ñaây. 
               "Cuøng nhau vaû tieáng moât ngaøy, 
       1400. "OÂm caàm ai nôõ döùt daây cho ñaønh. 
               "Löôïng treân quyeát chaúng thöông tình, 
               "Baïc ñen thoâi coù tieác mình laøm chi." 
               Thaáy lôøi saét ñaù tri tri, 
               Soát gan oâng môùi caùo quì cöûa coâng. 
      1405. Ñaát baèng noâ?i soùng ñuøng ñuøng, 
               Phuû ñöôøng sai laù phieáu hoàng thoâi tra. 
               Cuøng nhau theo goùt sai nha, 
               Song song vaøo tröôùc saân hoa laïy quì. 
               Troâng leân maët saét ñen sì, 
      1410. Laâp nghieâm tröôùc ñaõ ra uy naëng lôøi: 
               "Gaõ kia daïi neát chôi bôøi, 
               "Maø con ngöôøi theá laø ngöôøi ñong ñöa. 
               "Tuoàng chi hoa thaûi höông thöøa, 
               "Möôïn maøu son phaán ñaùnh löøa con ñen. 
      1415. "Suy trong tình traïng nguyeân ñôn, 
               "Beà naøo thì cuõng chöa yeân beà naøo. 
               "Pheùp coâng chieáu aùn luaân vaøo. 
               "Coù hai ñöôøng aáy muoán sao maëc mình: 
               "Moât laø cöù pheùp gia hình, 
      1420. "Hai laø laïi cöù laàu xanh phoù veà." 
               Naøng raèng: "Ñaõ quyeát moât beà, 
               "Nheân naøy vöông laáy tô kia maáy laàn ! 
               "Ñuïc trong thaân cuõng laø thaân, 
               "Yeáu thô vaâng chòu tröôùc saân loâi ñình !" 
      1425. Daïy raèng: "Cöù pheùp gia hình !" 
               Ba caây chaâp laïi moât caønh maãu ñôn. 
               Phaân ñaønh chi daùm keâu oan, 
               Ñaøo hoen queïn maù lieãu tan taùc maøy. 
               Moât saân laàm caùt ñaõ ñaày, 
      1430. Göông lôø nöôùc thuûy mai gaày voùc söông. 
               Nghó tình chaøng Thuùc maø thöông, 
               Neûo xa troâng thaáy loøng caøng xoùt xa. 
               Khoùc raèng: "Oan khoác vì ta ! 
               "Coù nghe lôøi tröôùc chaúng ñaø luïy sau. 
      1435. "Caïn loøng chaúng bieát nghó saâu, 
               "Ñeâ? ai traêng tuûi hoa saàu vì ai ?" 
               Phuû ñöôøng nghe thoaûng vaøo tai, 
               Ñoâng loøng laïi gaïn ñeán lôøi rieâng taây. 
               Suït suøi chaøng môùi thöa ngay, 
      1440. Ñaàu ñuoâi keâ? laïi söï ngaøy caàu thaân: 
               "Naøng ñaø tính heát xa gaàn, 
               "Töø xöa naøng ñaõ bieát thaân coù raøy ! 
               "Taïi toâi höùng laáy moât tay, 
               "Ñeâ? naøng cho ñeán noãi naøy vì toâi." 
      1445. Nghe lôøi noùi cuõng thöông lôøi, 
               Deïp uy môùi daïy cho baøi giaûi vi. 
               Raèng:"Nhö haún coù theá thì, 
               "Traêng hoa song cuõng thò phi bieát ñieàu." 
               Sinh raèng: "Chuùt phaân boït beøo, 
      1450. "Theo ñoøi vaû cuõng ít nhieàu buùt nghieân." 
               Cöôøi raèng: "Ñaõ theá thì neân ! 
               "Moâc giaø haõy thöû moât thieân trình ngheà." 
               Naøng vaâng caát buùt tay ñeà, 
               Tieân hoa trình tröôùc aùn pheâ xem töôøng. 
       1455. Khen raèng: "Giaù lôïp Thònh Ñöôøng ! 
               "Taøi naøy saéc aáy nghìn vaøng chöa caân ! 
               "Thaât laø taøi töû giai nhaân, 
               "Chaâu Traàn coøn coù Chaâu Traàn naøo hôn ! 
               "Thoâi ñöøng röôùc döõ cöu hôøn, 
        1460. "Laøm chi lôõ nhòp cho ñôøn ngang cung. 
               "Ñaõ ñöa ñeán tröôùc cöûa coâng, 
               "Ngoaøi thì laø lyù song trong laø tình. 
               "Daâu con trong ñaïo gia ñình, 
               "Thoâi thì deïp noãi baát bình laø xong." 
      1465. Kíp truyeàn saém söûa leã coâng, 
               Kieâu hoa caát gioù ñuoác hoàng ruoâ?i sao. 
               Baøy haøng coâ? xuùy xoân xao, 
               Song song ñöa tôùi tröôùng ñaøo saùnh ñoâi. 
               Thöông vì haïnh troïng vì taøi, 
      1470. Thuùc oâng thoâi cuõng deïp lôøi phong ba. 
               Hueâ lan söïc nöùc moât nhaø, 
               Töøng cay ñaéng laïi maën maø hôn xöa. 


| TRUYEÂN KIEÂÀU