HOÏ HOAÏN DANH GIA


(Truyeân Kieàu - Nguyeãn Du) 

               Voán doøng hoï Hoaïn danh gia,
       1530. Con quan Laïi boâ teân laø Hoaïn thö.
               Duyeân Ñaèng thuaân neûo gioù ñöa,
               Cuøng chaøng keát toùc xe tô nhöõng ngaøy.
               Ôû aên thì neát cuõng hay,
               Noùi ñieàu raøng buoâc thì tay cuõng giaø.
      1535. Töø nghe vöôøn môùi theâm hoa,
               Mieâng ngöôøi ñaõ laém tin nhaø thì khoâng.
               Löûa taâm caøng daâp caøng noàng,
               Traùch ngöôøi ñen baïc ra loøng traêng hoa:
               "Ví baèng thuù thaât cuøng ta,
      1540. "Cuõng dong keû döôùi môùi laø löôïng treân.
               "Daïi chi chaúng giöõ laáy neàn,
               "Toát chi maø röôùc tieáng ghen vaøo mình ?
               "Laïi coøn böng bít giaáu quanh,
               "Laøm chi nhöõng thoùi treû ranh nöïc cöôøi !
      1545. "Tính raèng caùch maët khuaát lôøi,
               "Giaáu ta ta cuõng lieâu baøi giaáu cho !
               "Lo gì vieâc aáy maø lo,
               "Kieán trong mieâng cheùn coù boø ñi ñaâu ?
               "Laøm cho nhìn chaúng ñöôïc nhau,
      1550. "Laøm cho ñaày ñoïa caát ñaàu chaúng leân !
               "Laøm cho troâng thaáy nhaõn tieàn,
               "Cho ngöôøi thaêm vaùn baùn thuyeàn bieát tay."
               Noãi loøng kín chaúng ai hay,
               Ngoaøi tai ñeâ? maëc gioù bay maùi ngoaøi.
      1555. Tuaàn sau boãng thaáy hai ngöôøi,
               Maùch tin aáy cuõng lieâu baøi taâng coâng.
               Tieâ?u thö noâ?i giaân ñuøng ñuøng:
               "Gôùm tay theâu deât ra loøng treâu ngöôi !
               "Choàng tao naøo phaûi nhö ai,
      1560. "Ñieàu naøy haún mieâng nhöõng ngöôøi thò phi !"
               Voâi vaøng xuoáng leânh ra uy,
               Ñöùa thì vaõ mieâng ñöùa thì beû raêng.
               Trong ngoaøi kín mít nhö böng,
               Naøo ai coøn daùm noùi naêng moât lôøi !
      1565. Buoàng ñaøo khuya sôùm thaûnh thôi,
               Ra vaøo moât möïc noùi cöôøi nhö khoâng.
               Ñeâm ngaøy loøng nhöõng daën loøng,
               Sinh ñaø veà ñeán laàu hoàng xuoáng yeân.
               Lôøi tan hôïp noãi haøn huyeân,
       1570. Chöõ tình caøng maën chöõ duyeân caøng noàng.
               Taâ?y traàn vui cheùn thong dong,
               Noãi loøng ai ôû trong loøng maø ra.
               Chaøng veà xem yù töù nhaø,
               Söï mình cuõng raép laân la giaõi baøy.
      1575. Maáy phen cöôøi noùi tænh say,
               Toùc tô baát ñoâng maûy may söï tình.
               Nghó ñaø böng kín mieâng bình,
               Naøo ai coù khaûo maø mình laïi xöng ?
               Nhöõng laø e aáp duøng daèng,
      1580. Ruùt daây sôï nöõa ñoâng röøng laïi thoâi.
               Coù khi vui chuyeân mua cöôøi,
               Tieâ?u thö laïi giôû nhöõng lôøi ñaâu ñaâu.
               Raèng: "Trong ngoïc ñaù vaøng thau,
               "Möôøi phaàn ta ñaõ tin nhau caû möôøi.
      1585. "Khen cho nhöõng mieâng doâng daøi,
               "Böôùm ong laïi ñaët nhöõng lôøi noï kia.
               "Thieáp duø vuïng chaúng hay suy,
               "Ñaõ dô buïng nghó laïi bia mieâng cöôøi !"
               Thaáy lôøi thuûng thænh nhö chôi,
      1590. Thuaân lôøi chaøng cuõng noùi xuoâi ñôõ ñoøn.
               Nhöõng laø cöôøi côït phaán son,
               Ñeøn khuya chung boùng traêng troøn saùnh vai.
               Thuù queâ thuaàn höùc beùn muøi,
               Gieáng vaøng ñaõ ruïng moât vaøi laù ngoâ.
      1595. Chaïnh nieàm nhôù caûnh giang hoà,
               Moât maøu quan taùi maáy muøa gioù traêng.
               Tình rieâng chöa daùm ræ raêng,
               Tieâ?u thö tröôùc ñaõ lieâu chöøng nhuû qua:
               "Caùch naêm maây baïc xa xa,
      1600. "Laâm Truy cuõng phaûi tính maø thaàn hoân."
               Ñöôïc lôøi nhö môû taác son,
               Voù caâu thaúng ruoâ?i nöôùc non queâ ngöôøi.
               Long lanh ñaùy nöôùc in trôøi,
               Thaønh xaây khoùi bieác non phôi boùng vaøng.
       1605. Roi caâu vöøa gioùng daëm tröôøng,
               Xe höông naøng cuõng thuaân ñöôøng quy ninh.
               Thöa nhaø huyeân heát moïi tình,
               Noãi chaøng ôû baïc noãi mình chòu ñen.
               Nghó raèng: "Ngöùa gheû hôøn ghen,
      1610. "Xaáu chaøng maø coù ai khen chi mình !
               "Vaây neân ngaûnh maët laøm thinh,
               "Möu cao voán ñaõ raép ranh nhöõng ngaøy.
               "Laâm Truy ñöôøng boâ thaùng chaày,
               "Maø ñöôøng haûi ñaïo sang ngay thì gaàn.
      1615. "Doïn thuyeàn löïa maët gia nhaân,
               "Haõy ñem daây xích buoâc chaân naøng veà.
               "Laøm cho cho meât cho meâ,
               "Laøm cho ñau ñôùn eâ cheà cho coi !
               "Tröôùc cho boõ gheùt nhöõng ngöôøi,
      1620. "Sau cho ñeâ? moât troø cöôøi veà sau !"
               Phu nhaân khen chöôùc raát maàu,
               Chieàu con môùi daïy maëc daàu ra tay.
               Söûa sang buoàm gioù leøo maây,
               Khuyeâ?n Öng laïi choïn moât baày coân quang.
       1625. Daën doø heát caùc moïi ñöôøng,
               Thuaân phong moât laù vöôït sang bieâ?n Teà.


| TRUYEÂN KIEÂÀU