ÑEÂM KHUYA THAÂN GAÙI


(Truyeân Kieàu - Nguyeãn Du) 

       1925. Naøng töø laùnh goùt vöôøn hoa,
               Döôøng gaàn röøng tía, döôøng xa buïi hoàng.
               Nhaân duyeân ñaâu laïi coøn mong,
               Khoûi ñieàu theïn phaán, tuûi hoàng thì thoâi.
               Phaât tieàn thaûm laáp saàu vuøi,
      1930. Ngaøy pho thuû töï, ñeâm noài taâm höông.
               Cho hay gioït nöôùc caønh döông,
               Löûa loøng töôùi taét moïi ñöôøng traàn duyeân.
               Naâu soàng töø trôû maøu thieàn,
               Saân thu traêng ñaõ vaøi phen ñöùng ñaàu,
      1935. Quan phoøng, then nhaët, löôùi mau,
               Noùi lôøi tröôùc maët, rôi chaâu vaéng ngöôøi.
               Gaùc kinh vieân saùch ñoâi nôi,
               Trong gang taác laïi gaáp möôøi quan san.
               Nhöõng laø ngaâm thôû nuoát than,
      1940. Tieâ?u thö phaûi buoâ?i vaán an veà nhaø.
               Thöøa cô, sinh môùi leûn ra,
               Xaêm xaêm ñeán meù vöôøn hoa vôùi naøng.
               Suït suøi giôû noãi ñoaïn tröôøng,
               Gioït chaâu taàm taõ ñaãm traøng aùo xanh:
      1945. "Ñaõ cam chòu baïc vôùi tình,
               "Chuùa xuaân ñeâ? toâi moât mình cho hoa !
               "Thaáp cô thua trí ñaøn baø,
               "Troâng vaøo ñau ruoât noùi ra ngaïi lôøi.
               "Vì ta cho luïy ñeán ngöôøi,
      1950. "Caùt laàm ngoïc traéng, thieât ñôøi xuaân xanh !
               "Quaûn chi leân thaùc xuoáng gheành,
               "Cuõng toan soáng thaùc vôùi tình cho xong.
               "Toâng ñöôøng chuùt chöûa cam loøng,
               "Nghieán raêng beû moât chöõ ñoàng laøm hai.
      1955. "Theïn mình ñaù naùt vaøng phai,
               "Traêm thaân deã chuoâc moât lôøi ñöôïc sao ?"
               Naøng raèng: "Chieác baùch soùng ñaøo,
               "Noâ?i chìm cuõng maëc luùc naøo ruûi may !
               "Chuùt thaân quaèn quaïi vuõng laày,
      1960. "Soáng thöøa coøn töôûng ñeán raøy nöõa sao ?
               "Cuõng lieàu moât gioït möa raøo,
               "Maø cho thieân haï troâng vaøo cuõng hay !
               "Xoùt vì caàm ñaõ beùn daây,
               "Chaúng traêm naêm cuõng moât ngaøy duyeân ta.
      1965. "Lieâu baøi môû cöûa cho ra,
               "AÁy laø tình naëng aáy laø aân saâu !"
               Sinh raèng: "Rieâng töôûng baáy laâu,
               "Loøng ngöôøi nham hieâ?m bieát ñaâu maø löôøng.
               "Nöõa khi gioâng toá phuõ phaøng,
      1970. "Thieât rieâng ñaáy cuõng laïi caøng cöïc ñaây.
               "Lieâu maø xa chaïy cao bay,
               "AÙi aân ta coù ngaàn naøy maø thoâi !
               "Baây giôø keû ngöôïc ngöôøi xuoâi,
               "Bieát bao giôø laïi noái lôøi nöôùc non ?
      1975. "Daãu raèng soâng caïn ñaù moøn,
               "Con taèm ñeán thaùc cuõng coøn vöông tô !"
               Cuøng nhau keâ? leâ? sau xöa,
               Noùi roài laïi noùi, lôøi chöa heát lôøi.
               Maët troâng tay chaúng nôõ rôøi,
      1980. Hoa tì ñaõ ñoâng tieáng ngöôøi neûo xa.
               Nhaân ngöøng, nuoát tuûi, ñöùng ra,
               Tieâ?u thö ñaâu ñaõ reõ hoa böôùc vaøo.
               Cöôøi cöôøi, noùi noùi ngoït ngaøo,
               Hoûi: "Chaøng môùi ôû choán naøo laïi chôi ?"
      1985. Doái quanh Sinh môùi lieâu lôøi:
               "Tìm hoa quaù böôùc, xem ngöôøi vieát kinh."
               Khen raèng: "Buùt phaùp ñaõ tinh,
               "So vaøo vôùi thieáp Lan Ñình naøo thua !
               "Tieác thay löu laïc giang hoà,
      1990. "Nghìn vaøng, thaât cuõng neân mua laáy taøi !"
               Thieàn traø caïn nöôùc hoàng mai,
               Thong dong noái goùt thö trai cuøng veà.
               Naøng caøng e leâ uû eâ,
               Ræ tai hoûi laïi hoa tì tröôùc sau.
      1995. Hoa raèng: "Baø ñaõ ñeán laâu,
               "Nhoùn chaân ñöùng neùp ñoâ ñaâu nöûa giôø.
               "Raønh raønh keõ toùc chaân tô,
               "Maáy lôøi nghe heát ñaõ dö toû töôøng.
               "Bao nhieâu ñoaïn khoâ?, tình thöông,
      2000. "Noãi oâng vaât vaõ, noãi naøng thôû than.
               "Ngaên toâi ñöùng laïi moât beân,
               "Chaùn tai roài môùi böôùc leân treân laàu."
               Nghe thoâi kinh haõi xieát ñaâu:
               "Ñaøn baø theá aáy thaáy aâu moât ngöôøi !
      2005. "AÁy môùi gan aáy môùi taøi,
               "Nghó caøng theâm noãi sôûn gai ruïng rôøi !
               "Ngöôøi ñaâu saâu saéc nöôùc ñôøi,
               "Maø chaøng Thuùc phaûi ra ngöôøi boù tay !
               "Thöïc tang baét ñöôïc döôøng naøy,
      2010. "Maùu ghen ai cuõng chau maøy nghieán raêng.
               "Theá maø im chaúng ñaõi ñaèng,
               "Chaøo môøi vui veû noùi naêng dòu daøng !
               "Giaân daàu ra daï theá thöôøng,
               "Cöôøi naøy môùi thöïc khoân löôøng hieâ?m saâu !
      2015. "Thaân ta ta phaûi lo aâu,
               "Mieâng huøm noïc raén ôû ñaâu choán naøy !
               "Ví chaêng chaép caùnh cao bay,
               "Treøo caây laâu cuõng coù ngaøy beû hoa !
               "Phaân beøo bao quaûn nöôùc sa,
      2020. "Leânh ñeânh ñaâu nöõa cuõng laø leânh ñeânh.
               "Chæn e queâ khaùch moât mình,
               "Tay khoâng chöa deã tìm vaønh aám no !"
               Nghó ñi nghó laïi quanh co,
               Phaât tieàn saün coù moïi ñoà kim ngaân.
      2025. Beân mình giaét ñeâ? hoâ thaân,
               Laàn nghe canh ñaõ moât phaàn troáng ba.
               Caát mình qua ngoïn töôøng hoa,
               Laàn ñöôøng theo boùng traêng taø veà taây.
               Mòt muø daëm caùt ñoài caây,
      2030. Tieáng gaø ñieám nguyeât daâu giaøy caàu söông.
               Canh khuya thaân gaùi daëm tröôøng,
               Phaàn e ñöôøng xaù, phaàn thöông daõi daàu !
               Trôøi ñoâng vöøa raïng ngaøn daâu,
               Bô vô naøo ñaõ bieát ñaâu laø nhaø !


| TRUYEÂN KIEÂÀU