PHÍM ÑOÀNG NGAØY XÖA


(Truyeân Kieàu - Nguyeãn Du) 

               Noãi naøng tai naïn ñaõ ñaày,
      2740. Noãi chaøng Kim Troïng baáy chaày môùi thöông.
               Töø ngaøy muoân daëm phuø tang,
               Nöûa naêm ôû ñaát Lieâu Döông laïi nhaø.
               Voâi sang vöôøn Thuùy doø la,
               Nhìn xem phong caûnh nay ñaø khaùc xöa.
      2745. Ñaày vöôøn coû moïc lau thöa,
               Song traêng quaïnh queõ vaùch möa raõ rôøi.
               Tröôùc sau naøo thaáy boùng ngöôøi,
               Hoa ñaøo naêm ngoaùi coøn cöôøi gioù ñoâng.
               Xaâp xeø eùn lieâng laàu khoâng,
      2750. Coû lan maët ñaát reâu phong daáu giaøy.
               Cuoái töôøng gai goùc moïc ñaày,
               Ñi veà naøy nhöõng loái naøy naêm xöa.
               Chung quanh laëng ngaét nhö tôø,
               Noãi nieàm taâm söï baây giôø hoûi ai ?
      2755. Laùng gieàng coù keû sang chôi,
               Laân la seõ hoûi moât hai söï tình.
               Hoûi oâng oâng maéc tuïng ñình,
               Hoûi naøng naøng ñaõ baùn mình chuoâc cha.
               Hoûi nhaø nhaø ñaõ dôøi xa,
      2760. Hoûi chaøng Vöông vôùi cuøng laø Thuùy Vaân.
               Ñeàu laø sa suùt khoù khaên,
               May thueâ vieát möôùn kieám aên laàn hoài.
               Ñieàu ñaâu seùt ñaùnh löng trôøi,
               Thoaét nghe chaøng thoaét ruïng rôøi xieát bao !
      2765. Voâi han di truù nôi nao,
               Ñaùnh ñöôøng chaøng môùi tìm vaøo taân nôi.
               Nhaø tranh vaùch ñaát taû tôi,
               Lau treo reøm naùt truùc caøi pheân thöa.
               Moât saân ñaát coû daàm möa,
      2770. Caøng ngao ngaùn noãi caøng ngô ngaâ?n döôøng ! 
               Ñaùnh lieàu leân tieáng ngoaøi töôøng,
               Chaøng Vöông nghe tieáng voâi vaøng chaïy ra.
               Daét tay voâi röôùc vaøo nhaø,
               Maùi sau vieân ngoaïi oâng baø ra ngay.
      2775. Khoùc than keâ? heát nieàm taây:
               "Chaøng oâi bieát noãi nöôùc naøy cho chöa ?
               "Kieàu nhi phaân moûng nhö tôø,
               "Moât lôøi ñaõ loãi toùc tô vôùi chaøng !
               "Gaëp côn gia bieán laï döôøng,
       2780. "Baùn mình noù phaûi tìm ñöôøng cöùu cha.
               "Duøng daèng khi böôùc chaân ra,
               "Cöïc traêm nghìn noãi daën ba boán laàn.
               "Troùt lôøi naëng vôùi lang quaân,
               "Möôïn con em noù Thuùy Vaân thay lôøi.
      2785. "Goïi laø traû chuùt nghóa ngöôøi,
               "Saàu naøy daèng daëc muoân ñôøi chöa que^n !
               "Kieáp naøy duyeân ñaõ phuï duyeân,
               "Daï ñaøi coøn bieát seõ ñeàn lai sinh.
               "Maáy lôøi kyù chuù ñinh ninh,
      2790. "Ghi loøng ñeâ? daï caát mình ra ñi.
               "Phaân sao baïc baáy Kieàu nhi !
               "Chaøng Kim veà ñoù con thì ñi ñaâu ? "
               OÂng baø caøng noùi caøng ñau,
               Chaøng caøng nghe noùi caøng daøu nhö döa.
      2795. Vaât mình vaãy gioù tuoân möa,
               Daàm deà gioït ngoïc thaãn thôø hoàn mai !
               Ñau ñoøi ñoaïn ngaát ñoøi thoâi,
               Tænh ra laïi khoùc, khoùc roài laïi meâ.
               Thaáy chaøng ñau noãi bieât ly,
      2800. Nhaân ngöøng oâng môùi voã veà giaûi khuyeân:
               "Baây giôø vaùn ñaõ ñoùng thuyeàn,
               "Ñaõ ñaønh phaân baïc khoân ñeàn tình chung !
               "Quaù thöông chuùt nghóa ñeøo boøng,
               "Nghìn vaøng thaân aáy deã hoøng boû sao ?"
       2805. Doã daønh khuyeân giaûi traêm chieàu,
               Löûa phieàn caøng daâp caøng kheâu moái phieàn.
               Theà xöa giôû ñeán kim hoaøn,
               Cuûa xöa laïi giôû ñeán ñaøn vôùi höông.
               Sinh caøng troâng thaáy caøng thöông.
      2810. Gan caøng töùc toái ruoât caøng xoùt xa.
               Raèng: "Toâi troùt quaù chaân ra,
               "Ñeâ? cho ñeán noãi troâi hoa daït beøo.
               "Cuøng nhau theà thoát ñaõ nhieàu,
               "Nhöõng ñieàu vaøng ñaù phaûi ñieàu noùi khoâng !
      2815. "Chöa chaên goái cuõng vôï choàng,
               "Loøng naøo maø nôõ döùt loøng cho ñang ?
               "Bao nhieâu cuûa maáy ngaøy ñaøng,
               "Coøn toâi toâi moât gaëp naøng môùi thoâi !"
               Noãi thöông noùi chaúng heát lôøi,
      2820. Taï töø sinh môùi suït suøi trôû ra.
               Voâi veà söûa choán vöôøn hoa,
               Röôùc môøi vieân ngoaïi oâng baø cuøng sang.
               Thaàn hoân chaêm chuùt leã thöôøng,
               Döôõng thaân thay taám loøng naøng ngaøy xöa.
      2825. Ñinh ninh maøi leâ cheùp thô,
               Caét ngöôøi tìm toõi ñöa tôø nhaén nhe.
               Bieát bao coâng möôùn cuûa thueâ,
               Laâm Thanh maáy ñoâ ñi veà daëm khôi.
               Ngöôøi moât nôi hoûi moât nôi,
      2830. Meânh moâng naøo bieát beâ? trôøi nôi nao ?
               Sinh caøng thaûm thieát khaùt khao,
               Nhö nung gan saét nhö baøo loøng son.
               Ruoât taèm ngaøy moât heùo don,
               Tuyeát söông ngaøy moât hao moøn mình ve.
      2835. Thaâ?n thôø luùc tænh luùc meâ,
               Maùu theo nöôùc maét hoàn lìa chieâm bao.
               Xuaân huyeân lo sôï xieát bao,
               Quaù ra khi ñeán theá naøo maø hay !
               Voâi vaøng saém söûa choïn ngaøy,
      2840. Duyeân Vaân sôùm ñaõ se daây cho chaøng.
               Ngöôøi yeâ?u ñieâu keû vaên chöông,
               Trai taøi gaùi saéc xuaân ñöông vöøa thì,
               Tuy raèng vui chöõ vu quy,
               Vui naøo ñaõ caáát saàu kia ñöôïc naøo !
       2845. Khi aên ôû luùc ra vaøo,
               Caøng aâu duyeân môùi caøng daøo tình xöa.
               Noãi naøng nhôù ñeán bao giôø,
               Tuoân chaâu ñoøi traân voø tô traêm voøng.
               Coù khi vaéng veû thö phoøng,
      2850. Ñoát loø höông giôû phím ñoàng ngaøy xöa.
               Beû bai ruû ræ tieáng tô,
               Traàm bay nhaït khoùi gioù ñöa lay reøm.
               Döôøng nhö beân noùc beân theàm,
               Tieáng kieàu ñoàng voïng boùng xieâm mô maøng,
       2855. Bôûi loøng taïc ñaù ghi vaøng,
               Töôûng naøng neân laïi thaáy naøng veà ñaây.


| TRUYEÂN KIEÂÀU